Collegereeks Aardse mystiek in filosofie en kunst

Filosofie leeft vanuit de grote vragen: is er een doel of de zin van het menselijk leven? Wat zijn de fundamentele dimensies van bestaan? Waarom zijn we er en waarom is er een wereld? Deze vragen spelen via waarneming en gevoel ook in de kunst. Een kunstwerk raakt ons op begrip loos niveau als ‘mooi’, ‘indrukwekkend’ of ‘raadselachtig’. Filosofie en kunst zijn verwant en toch verschillend. Filosofie denkt over ervaring, een kunstwerk is een ervaring. Zo beschouwd zijn filosofie en kunst bondgenoten: ze zijn betrokken op hetzelfde vanuit een verschillende houding. Een kunstwerk toont iets over het (menselijk) bestaan wat de filosofie met begrippen zegt. Docent-filosoof Arnold Ziegelaar onderzoekt tijdens de collegereeks thema’s die zowel in kunst als in filosofie aan de orde zijn: schoonheid, het verhevene en het sublieme, de ziel in tijd en ogenblik, de dingen in ruimte en tijd, betekenis en betekenisloosheid, leegte en volheid. Deze thema’s worden overkoepeld door Ziegelaars begrip van een aardse mystiek.

8 hoorcolleges | Incl. digitale hand-out

Het begrip aardse mystiek wordt tijdens de acht hoorcolleges besproken aan de hand van filosofen zoals Kant, Wittgenstein, Heidegger en Lyotard. Om de ervaringsdimensie van aardse mystiek zichtbaar te maken, worden schilderijen besproken van: Friedrich, Turner, Monet, Cézanne, Marc, De Chirico, Klee, Newmann, Rothko en Kiefer. Tevens komen gedichten van Hölderlin, Pessoa, Van Ostaijen, Lucebert, Hanlo, Szymborska en Kouwenaar, Wieg en Zwagerman aan bod.

Tijdens de collegereeks komen de volgende onderwerpen aan bod:

1: De ‘derde weg’ van de aardse mystiek
2: Het schone, verhevene en sublieme
3: Aarde, ding en wereld
4: Het schilderij als ‘metafysisch’ instrument
5: Betekenis en betekenisloosheid
6: Innigheid en afscheiding
7: De ziel in de tijd
8: Getuigenissen van ogenblik en voorval